Bình áp máy bơm bị mất hơi là nguyên nhân hàng đầu khiến bơm tăng áp đóng ngắt liên tục, kêu “tạch tạch” mỗi lần mở vòi. Cách xử lý là ngắt điện, xả hết nước trong bình, đo áp hơi tại van nạp bằng đồng hồ áp lốp, rồi nạp lại đến mức thấp hơn áp đóng của rơ le khoảng 0,2 bar. Nếu bấm van nạp mà nước phụt ra thay vì hơi, màng bình đã thủng và cần thay bình mới.
Việc này mất khoảng 15–20 phút, chỉ cần vài dụng cụ đơn giản. Dưới đây là cách làm cụ thể và những lưu ý để không nạp sai.
Bình áp làm gì, và vì sao lại mất hơi?
Bình áp (bình tích áp) bên trong được chia làm hai ngăn bởi một màng hoặc ruột cao su: một ngăn chứa khí nén, một ngăn chứa nước. Khi bơm chạy, nước được đẩy vào bình, ép ngăn khí co lại. Khi bạn mở vòi, khối khí nén giãn ra, đẩy phần nước dự trữ ra ngoài. Nhờ vậy, bơm không phải khởi động mỗi lần bạn rửa tay hay xả bồn cầu. Nếu muốn tìm hiểu kỹ hơn về cấu tạo, bạn có thể đọc bài bình tích áp là gì.
Hơi trong bình giảm dần là chuyện bình thường. Khí thẩm thấu rất chậm qua lớp cao su theo thời gian, nên bình nào dùng lâu cũng cần nạp lại. Ngoài ra, có hai nguyên nhân khiến hơi tụt nhanh bất thường:
- Van nạp khí bị rò. Van này có cấu tạo giống van xe máy. Ruột van mòn hoặc dính cặn sẽ làm khí thoát ra từ từ.
- Màng hoặc ruột cao su bị rách. Nước tràn sang ngăn khí, nên dù nạp bao nhiêu thì bình cũng nhanh chóng mất hơi trở lại.
Phân biệt được hai trường hợp này sẽ giúp bạn tránh mất công nạp hơi cho một chiếc bình đã hỏng.
Dấu hiệu bình áp máy bơm bị mất hơi
Rất ít người kiểm tra bình áp định kỳ, nên thường chỉ phát hiện khi bơm đã có biểu hiện bất thường:
- Bơm đóng ngắt liên tục. Mở vòi nhỏ, bơm chạy vài giây rồi ngắt, rồi lại chạy, lặp đi lặp lại.
- Kim đồng hồ áp dao động nhanh trong một khoảng hẹp, lên xuống theo nhịp bơm.
- Nước ra lúc mạnh lúc yếu khi đang tắm hoặc dùng máy giặt.
- Gõ vào thân bình, cả phía trên và phía dưới đều nghe “đặc”. Bình còn hơi thì phần ngăn khí sẽ cho tiếng rỗng, vang.
- Bình nặng bất thường khi thử nhấc nhẹ, do nước đã chiếm gần hết thể tích.
Cần lưu ý rằng bơm đóng ngắt liên tục không phải lúc nào cũng do bình áp. Van một chiều không kín, đường ống rò rỉ hoặc rơ le cài khoảng chênh quá hẹp cũng gây ra hiện tượng tương tự. Bài máy bơm tăng áp đóng ngắt liên tục giúp bạn loại trừ lần lượt từng nguyên nhân. Dù vậy, bình áp vẫn là chỗ nên kiểm tra đầu tiên vì dễ làm nhất.
Cách kiểm tra hơi máy bơm tăng áp
Dụng cụ cần có:
- Đồng hồ đo áp lốp (loại cơ hoặc điện tử, đọc được đơn vị bar hoặc psi)
- Bơm tay có đồng hồ, hoặc máy nén khí mini
- Khăn lau
Các bước kiểm tra:
- Ngắt điện máy bơm. Phải ngắt hẳn, để bơm không tự khởi động khi áp trong hệ thống giảm.
- Khóa van cấp nước vào bơm (nếu có), sau đó mở vòi ở vị trí thấp nhất trong nhà. Để nước chảy cho đến khi đồng hồ áp trên bơm về 0 và nước ngừng chảy.
- Tháo nắp chụp van nạp khí trên bình. Van thường nằm ở đỉnh bình, hoặc ở đầu đối diện với cổ nối nước.
- Ấn nhanh vào đầu van. Nếu xì ra hơi là bình bình thường. Nếu phụt ra nước hoặc hơi lẫn nước, màng đã rách và không cần nạp nữa, chuyển thẳng sang phương án thay bình.
- Đo áp hơi bằng đồng hồ áp lốp và ghi lại con số.
Bước 2 là bước hay bị bỏ qua nhất. Nếu đo khi bình vẫn còn nước có áp, đồng hồ sẽ hiển thị áp của nước chứ không phải áp hơi thực sự, khiến bạn nạp sai hoàn toàn.
Nạp hơi bình áp: bao nhiêu là đủ?
Mức áp hơi đúng phụ thuộc vào áp đóng của rơ le, tức mức áp mà bơm bắt đầu chạy. Nguyên tắc thường được áp dụng với bình màng là:
Áp hơi bình = áp đóng của rơ le − khoảng 0,2 bar
Ví dụ minh họa: rơ le được cài để bơm chạy ở 1,5 bar và ngắt ở 2,5 bar, thì áp hơi bình nên vào khoảng 1,3 bar.
Nếu chưa biết áp đóng của bơm, hãy cấp điện lại, mở một vòi và quan sát đồng hồ: con số tại thời điểm bơm bắt đầu chạy chính là áp đóng. Để biết cách chỉnh thông số này, bạn có thể tham khảo bài hướng dẫn chỉnh rơ le áp suất máy bơm tăng áp. [CẦN XÁC MINH: chèn link khi bài này được đăng]
Với bơm tăng áp điện tử hoặc bơm biến tần, áp hơi bình thường được nhà sản xuất quy định riêng, theo tỷ lệ với áp cài đặt. Trường hợp này nên làm theo sách hướng dẫn của bơm thay vì áp dụng công thức trên.
Các bước nạp hơi
- Vẫn giữ bình không có nước, bơm đã ngắt điện như lúc kiểm tra.
- Gắn đầu bơm tay hoặc máy nén khí vào van nạp, bơm từng ít một.
- Sau mỗi lần bơm, đo lại bằng đồng hồ áp lốp. Nếu nạp quá mức, ấn nhẹ vào ruột van để xả bớt.
- Khi đạt đúng mức, bôi một chút nước xà phòng lên đầu van. Nếu thấy sủi bọt, ruột van đang rò, cần siết lại hoặc thay ruột van.
- Đậy nắp van, đóng vòi, mở van cấp nước, cấp điện cho bơm chạy lại và quan sát vài chu kỳ đóng ngắt.
Không nạp vượt áp tối đa ghi trên nhãn bình. Với bình dân dụng, khí nén thông thường từ bơm tay là đủ dùng.
Nếu chỉ sau vài ngày đến vài tuần bơm lại đóng ngắt dày như cũ, nhiều khả năng van hoặc màng bình đang rò chậm. Lúc đó nên kiểm tra kỹ hơn hoặc thay bình.
Bình tích áp mini: có gì khác?
Bình tích áp mini là loại dung tích nhỏ, thường từ 1–2 lít đến vài lít. Loại này hay đi kèm bơm tăng áp mini, bơm đẩy cao gia đình, hoặc lắp sau máy lọc nước. Nguyên lý hoạt động không khác bình lớn, chỉ có một vài điểm cần chú ý:
- Lượng nước dự trữ ít, nên chỉ cần hụt hơi một chút là bơm đã đóng ngắt dày rõ rệt.
- Một số bình mini không có van nạp khí, hoặc van được bố trí rất khó tiếp cận. Khi những bình này mất hơi, cách khắc phục là thay bình mới cùng thông số. [CẦN XÁC MINH: loại bình mini đi kèm các dòng bơm Tấn Phú đang bán]
- Nên chọn bình thay thế đúng ren kết nối và áp làm việc, không chọn theo kích thước bề ngoài.
Nếu bơm đóng ngắt quá dày ngay cả khi bình mini đã đủ hơi, có thể dung tích bình nhỏ so với nhu cầu sử dụng của gia đình. Lúc này nên cân nhắc nâng lên bình lớn hơn. Bạn có thể tham khảo các dòng bình tích áp đang có tại Tấn Phú.
Khi nào nên thay bình thay vì nạp lại?
| Tình trạng | Hướng xử lý |
|---|---|
| Bấm van ra hơi, áp thấp hơn mức cần | Nạp lại hơi |
| Van rò khí (thử nước xà phòng thấy sủi bọt) | Thay ruột van, sau đó nạp lại |
| Bấm van ra nước | Màng hoặc ruột đã rách, thay bình (hoặc thay ruột với loại bình cho phép) |
| Nạp đủ nhưng vài ngày lại mất hơi | Kiểm tra kỹ van và màng, nhiều khả năng phải thay bình |
| Vỏ bình rỉ sét, phồng hoặc rò nước | Thay bình ngay vì có rủi ro an toàn |
Đừng để bơm chạy kéo dài với một chiếc bình đã mất hơi. Mỗi lần khởi động, motor và tiếp điểm rơ le đều chịu một cú sốc dòng điện. Đóng ngắt hàng trăm lần mỗi ngày sẽ làm tiếp điểm rơ le cháy rỗ và motor nóng nhanh, rút ngắn đáng kể tuổi thọ của cả hệ thống.
Dịch vụ nạp bình áp máy bơm TPHCM
Nếu không có sẵn đồng hồ đo, không xác định được áp đóng của bơm, hoặc bình có dấu hiệu rò nước, bạn có thể nhờ kỹ thuật viên kiểm tra trọn bộ: bình áp, rơ le, van một chiều và đường ống.
Điện Cơ Tấn Phú có dịch vụ bảo trì máy bơm tại TP.HCM và cung cấp các dòng bình tích áp thay thế.
- Văn phòng: 607B Lạc Long Quân, Phường Bảy Hiền, TP.HCM
- Kho xưởng: 221 Đường Song Hành, Phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM
- Hotline & Zalo: 0913.532.862
- Email: tanphupumps@gmail.com
Khi liên hệ, hãy chụp kèm ảnh nhãn bình (dung tích, áp tối đa) và nhãn bơm. Kỹ thuật viên sẽ tư vấn nhanh và chính xác hơn.
Câu hỏi thường gặp
1. Bao lâu nên kiểm tra hơi bình áp một lần?
Không có mốc cố định cho mọi loại bình. Nhiều kỹ thuật viên khuyên kiểm tra khoảng 6 tháng một lần, hoặc ngay khi thấy bơm đóng ngắt dày hơn bình thường. [CẦN XÁC MINH: chu kỳ Tấn Phú khuyến nghị]
2. Có thể nạp hơi bình áp bằng bơm xe đạp không?
Được, nếu bơm có đầu khớp với van và bạn dùng thêm đồng hồ áp lốp để đo. Quan trọng nhất là đo chính xác, không nạp theo cảm giác.
3. Nạp hơi bình áp quá nhiều có sao không?
Bình sẽ chứa được ít nước hơn, nên bơm vẫn đóng ngắt dày. Nếu áp hơi cao hơn áp đóng, bình gần như không còn tác dụng. Khi nạp quá, chỉ cần xả bớt cho đúng mức.
4. Bình áp mất hơi có làm hỏng máy bơm không?
Không hỏng ngay, nhưng việc đóng ngắt liên tục khiến motor nóng và tiếp điểm rơ le mòn nhanh. Để lâu, chi phí sửa bơm sẽ cao hơn nhiều so với một lần nạp hơi.
Kết luận
Bình áp máy bơm bị mất hơi là lỗi phổ biến nhưng dễ xử lý. Quy trình gồm năm bước:
- Ngắt điện.
- Xả hết nước trong bình.
- Đo áp hơi tại van nạp.
- Nạp đến mức thấp hơn áp đóng của rơ le khoảng 0,2 bar.
- Thử nước xà phòng ở đầu van để kiểm tra rò khí.
Nếu van ra nước hoặc bình mất hơi lại sau vài ngày, đó là lúc nên thay bình thay vì tiếp tục nạp.
